SGK ile Sözleşmeli Sağlık Sunucularında e-Fatura ve e-Defter Hangi Şartlarda Zorunludur?

SGK ile anlaşmalı sağlık sunucuları, hastaneler, medikal firmalar ve optisyenler için ciro bağımsız e-Fatura ve e-Deftere geçiş şartları ve mevzuat kuralları.

60 Saniyede Özet

  • Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile sözleşme imzalayan sağlık hizmeti sunucuları, brüt satış hasılatı şartı aranmaksızın e-Fatura sistemine geçmek zorundadır.
  • Sözleşme imzalayan kurumlar, sözleşmenin yürürlüğe girdiği tarihi izleyen ikinci ayın başından itibaren e-Fatura uygulamasına dahil olmalıdır.
  • Bilanço esasına göre defter tutan ve e-Fatura zorunluluğu kapsamına giren sağlık işletmeleri, takip eden hesap dönemi başından itibaren e-Defter tutmakla yükümlüdür.
  • Medula sistemi üzerinden kesilen icmal faturalarında fatura tipi, KDV oranları ve dönem bilgisi eşleştirmeleri VUK standartlarına uygun yapılmalıdır.

Vergi Usul Kanunu (VUK) 509 Sıra No'lu Genel Tebliği ve bu tebliğde değişiklik yapan 535 Sıra No'lu Genel Tebliğ hükümleri uyarınca; Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile sözleşme imzalayarak sağlık hizmeti sunan veya medikal malzeme/ilaç tedarik eden mükellefler için özel bir e-Dönüşüm rejimi ihdas edilmiştir. Genel mükellef grupları için öngörülen yıllık brüt satış hasılatı hadleri, bu gruptaki sağlık aktörleri açısından geçerli değildir. Kanun koyucu, kamu finansmanının denetimi ve geri ödeme mekanizmalarının şeffaflaştırılması amacıyla SGK ile bağıntılı çalışan tüm sağlık tedarik zincirini istisnasız elektronik belge kapsamına almıştır.

Ciro Şartı Aranmaksızın Kapsama Giren Sağlık Kuruluşları

Mevzuat gereğince aşağıdaki faaliyet kollarında bulunan ve SGK ile protokol/sözleşme imzalayan mükellefler, hasılat tutarları 1 TL dahi olsa e-Fatura sistemine dahil olmak zorundadır:

  • **Yataklı Tedavi Kurumları:** Özel hastaneler, tıp merkezleri, poliklinikler ve dal merkezleri,
  • **Teşhis ve Tedavi Üniteleri:** Tıbbi laboratuvarlar, tanı merkezleri, radyoloji ve görüntüleme merkezleri,
  • **Özel Tedavi Merkezleri:** Diyaliz merkezleri, hiperbarik oksijen tedavi merkezleri, fizik tedavi üniteleri,
  • **Tedarik ve İlaç Satıcıları:** Eczaneler, ecza depoları, medikal malzeme satıcıları ve tıbbi cihaz tedarikçileri,
  • **Protez ve Optik Sektörü:** Optisyenlik müesseseleri, ısmarlama protez/ortez merkezleri, işitme cihazı satış ve uygulama merkezleri,
  • **Kaplıca ve Rehabilitasyon Merkezleri:** SGK hak sahiplerine doğrudan tedavi ve rehabilitasyon sağlayan tesisler.

İlgili düzenleme, yalnızca tüzel kişi şirketleri (Limited/Anonim Şirket) değil; bilanço veya işletme hesabı esasına göre defter tutan şahıs işletmelerini de kapsamaktadır.

Sisteme Geçiş Takvimi ve Yasal Süreçler

Sağlık hizmet sunucularının sisteme dahil olma takvimi, SGK ile yapılan sözleşmenin hukuken tekemmül ettiği tarihe göre belirlenir:

1. **Faaliyette İken Sözleşme İmzalayanlar:** SGK ile sözleşme imzalayan mükellefler, sözleşmenin imzalandığı/yürürlüğe girdiği tarihi takip eden **ikinci ayın başından itibaren** e-Fatura uygulamasına geçiş yapmak zorundadır. Örneğin; 15 Nisan tarihinde SGK ile sözleşme imzalayan bir medikal firması, 1 Haziran tarihi itibarıyla e-Fatura mükellefi olmak durumundadır.

2. **Yeni Kurulan Sağlık İşletmeleri:** Kuruluş aşamasında doğrudan SGK ile anlaşmalı olarak ruhsat alan işletmeler, sözleşme tarihini izleyen ikinci ayın başına kadar Mali Mühür veya Nitelikli Elektronik Sertifika (NES) temin ederek başvurularını tamamlamalıdır.

Sağlık Sunucularında e-Defter Zorunluluğu Nasıl Belirlenir?

e-Fatura sistemine zorunlu olarak dahil edilen sağlık mükelleflerinin e-Defter karşısındaki durumu mükellefiyet türüne ve defter tutma esasına göre değişiklik gösterir:

  • **Bilanço Esasına Göre Defter Tutanlar:** Tebliğ hükümleri uyarınca, e-Fatura uygulamasına geçmek zorunda olan mükelleflerden Türk Ticaret Kanunu ve VUK kapsamında bilanço esasına göre defter tutanlar, e-Fatura uygulamasına geçtikleri yılı izleyen **takvim yılı başından itibaren (1 Ocak)** e-Defter uygulamasına geçmek zorundadır.
  • **İşletme Hesabı Esasına Tabi Olanlar:** Defter Beyan Sistemi üzerinden işletme hesabı defteri tutan mükellefler (örneğin müstakil çalışan bazı küçük ölçekli optisyenler veya medikal şahıs işletmeleri), bilanço esasına geçmedikleri sürece e-Defter tutma zorunluluğuna tabi değildir; ancak e-Fatura zorunlulukları baki kalır.

SGK Faturalandırma Süreci ve Medula Entegrasyonunun Esasları

Sağlık hizmet sunucularının kestiği faturalar iki ana kanala ayrılır: Kuruma (SGK) kesilen faturalar ve hastalara kesilen fark ücreti/katkı payı faturaları.

1. Kurum (SGK) Faturaları

SGK'ya düzenlenen faturalar e-Fatura olarak tanzim edilir. Gönderim sırasında senaryo türü genellikle **"KAMU"** veya ilgili entegratör tanımlı SGK şablonu olarak belirlenir. Bu faturalarda SGK Vergi Kimlik Numarası (VKN), fatura dönem bilgisi (örneğin; ilgili ayın 1'i ile 30/31'i arası), Medula takip/icmal numarası ve branş döküm detaylarının faturanın açıklama ve referans alanlarında eksiksiz bulunması zorunludur. Medula sistemi ile kesilen e-Faturanın tutar, KDV matrahı ve döküm numarası kuruşu kuruşuna eşleşmelidir; aksi takdirde SGK ödeme birimleri hakedişi bloke eder.

2. Hasta Fark Ücreti ve Cepten Yapılan Ödemeler

Hastaya yansıtılan tedavi fark ücretleri, ilave yatak ücretleri veya estetik/kapsam dışı tıbbi işlemler için hastanın T.C. Kimlik Numarasına fatura düzenlenir. Hasta e-Fatura mükellefi değilse belge **e-Arşiv Fatura** olarak düzenlenir ve hastanın talebine göre elektronik ortamda (SMS/E-posta) iletilir veya ıslak imzalı çıktısı verilir.

Örnek Geçiş Senaryosu

*Senaryo:* Kadıköy'de özel bir görüntüleme merkezi işleten A Tıbbi Tanı Hizmetleri Ltd. Şti., 10 Ekim tarihinde SGK ile geri ödeme sözleşmesi imzalamıştır.

  • **e-Fatura Geçiş Tarihi:** Ekim ayını takip eden ikinci ayın başı olan **1 Aralık** tarihi itibarıyla e-Fatura mükellefiyeti başlar.
  • **e-Defter Geçiş Tarihi:** Şirket bilanço esasına tabi bir sermaye şirketi olduğundan, e-Faturaya geçtiği yılı izleyen dönemin başı olan **1 Ocak** tarihi itibarıyla e-Defter uygulamasına geçmek mecburiyetindedir.
  • **Belge İntibakı:** 1 Aralık tarihinden itibaren SGK'ya kağıt ortamında fatura tanzim edilemez; düzenlenmesi durumunda belge hiç düzenlenmemiş sayılır.

VUK Kapsamındaki Cezai Yaptırımlar

Süresinde e-Fatura sistemine geçmeyen veya SGK'ya elektronik belge yerine matbu kağıt fatura düzenleyen sağlık işletmeleri hakkında, VUK 353/1. maddesi uyarınca her bir belge için özel usulsüzlük cezası tatbik edilir. 2026 yılı yeniden değerleme oranlarıyla birlikte belge başına kesilen asgari özel usulsüzlük cezası tutarları ve mükellef bazındaki yıllık toplam ceza tavanları işletmeler için ciddi bir finansal risk doğurmaktadır. Ayrıca SGK Muhasebe Daire Başkanlığı, e-Fatura formatında iletilmeyen hakediş faturalarını sistemden reddederek ödeme sürecini durdurmaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular

SGK ile sözleşmesi bulunan bir eczane veya tıp merkezi cirosu düşük olsa da e-Faturaya geçmek zorunda mıdır?

Evet. VUK 509 ve 535 Sıra No'lu Genel Tebliğlerine göre SGK ile sözleşme imzalayan sağlık hizmeti sunucuları ile medikal malzeme/ilaç tedarikçileri için herhangi bir ciro eşiği bulunmamaktadır. Sözleşmenin imzalanması tek başına geçiş için yeterli hukuki gerekçedir.

SGK sözleşmesini fesheden bir sağlık işletmesi e-Fatura sisteminden çıkabilir mi?

Hayır. Vergi mevzuatımızda kural olarak sisteme bir defa zorunlu ya da ihtiyari olarak dahil olan mükellefler, faaliyetleri devam ettiği sürece sistemden çıkamazlar. Sözleşme feshedilse dahi e-Fatura mükellefiyeti devam eder.

Serbest meslek erbabı olarak çalışan hekimler (klinik/muayenehane) SGK sözleşmesi yaparsa hangi belgeyi düzenler?

Gelir Vergisi Kanunu'na göre serbest meslek erbabı kabul edilen hekimler fatura yerine serbest meslek makbuzu düzenler. Bu hekimlerin SGK veya kurumlarla anlaşması durumunda sisteme e-SMM (Elektronik Serbest Meslek Makbuzu) olarak entegre olmaları gerekmektedir.